Waar vogelwering op een dak zit
Niet over het hele dakvlak, maar op één lijn: de onderste rand van het pannendak. Dat is de plek waar de pannen op de panlat haken en waar onder de eerste rij een open ruimte overblijft.
Die opening is geen bouwfout. Een pannendak moet eronder kunnen ventileren en water dat naar binnen waait moet over de folie naar de goot lopen. Daarom staat de onderrand open, en daarom is dat de plek waar ze naar binnen gaan. BIJ12 beschrijft het van de andere kant: bij gangbare daken is die ruimte bij de onderste rij dakpannen tegenwoordig met vogelschroot ontoegankelijk gemaakt voor huismussen.
Vogelwering dakpannen is de term die daarvoor het vaakst valt, en bijna altijd wordt die onderrand bedoeld. Wat de term niet dekt zijn de openingen hogerop. Bij de nok zit onder de vorsten ook ruimte, en wat daar speelt staat bij nokvorsten vervangen. Wering op de dakvoet verandert daar niets aan.
Vogels onder dakpannen: wat daar gebeurt
Twee soorten komen hier telkens terug, en ze zitten er op een heel verschillend moment van het jaar.
Begin bij de huismus. BIJ12 schrijft dat zijn nesten in de regel in of tegen menselijke bebouwing zitten: onder dakpannen, in neststenen en in kieren en gaten in muren. De broedtijd loopt volgens datzelfde document meestal van begin april tot en met augustus, en de nestbouw begint al in maart.
Het punt dat de meeste mensen verrast, staat er direct achter: ook buiten de broedperiode wordt aan het nest gebouwd en wordt het als slaapplaats gebruikt. Een mussennest onder uw dakvoet staat in november dus niet leeg. Bij de gierzwaluw ligt het anders. Die arriveert volgens Vogelbescherming Nederland half april tot begin mei, broedt in mei en juni en vertrekt in juli of augustus. Het nest blijft, en daar zit de regel aan vast die hieronder staat.
Wat u er zelf aan ziet: nestmateriaal dat uit de dakvoet steekt, en vogels die steeds op dezelfde plek de dakrand in duiken. Of er ook echt een nest onder ligt, is van de grond niet vast te stellen.
Hoort u iets boven het plafond?
Zeg op welke hoogte, aan welke kant van het huis en in welke maand het begon. Daarmee weet Alexander al half waar hij gaat kijken.
Drie vormen van vogelwering
Ze doen hetzelfde en zitten alle drie anders vast. Belangrijker dan de eerste twee kolommen is de laatste.
| Onderdeel | Waar het zit | Wat het afsluit | Wat het niet afsluit |
|---|---|---|---|
| Vogelschroot | Eén doorlopend geperforeerd profiel over de volle breedte van de dakvoet. | De ruimte onder de eerste pannenrij, in één keer. Dit is de uitvoering die BIJ12 bij naam noemt. | De nok, de kilgoot, de gevelaansluiting en de ruimte onder een dakkapel. |
| Vogelwerende kam of veer | Tussen de pan en de panlat aan de onderrand, per golf van de pan. | Dezelfde opening, maar pan voor pan in plaats van met één strook. | Hetzelfde als hierboven. Een andere vorm betekent geen groter bereik. |
| Gaas langs de goot of rond zonnepanelen | Aan de gootzijde van de dakrand, of rond een veld zonnepanelen. | De ruimte achter de gootrand en die tussen de panelen en de pannen. | Een nestplek hogerop in het dakvlak of onder de vorsten. |
Hoort u na het plaatsen van een profiel alsnog geritsel, dan zit het niet onderaan maar bij een verschoven pan, de kilgoot of een aansluiting die openstaat. Dat is geen weringsvraag meer maar een dakreparatie.
Weet u niet waar ze naar binnen gaan?
Vanaf de straat is dat niet te zeggen. Alexander loopt de dakvoet, de kilgoten en de aansluitingen na en laat zien waar de openingen zitten.
Wat de wet zegt over een nest onder uw dakpannen
Hier hoort een dakdekker geen uitspraak over te doen zonder de bron erbij. Per punt staat dus wie het stelt.
Welke wet: Vogelbescherming Nederland schrijft dat onder de Omgevingswet, die per 2024 de Wet natuurbescherming verving, alle in het wild levende vogelsoorten beschermd zijn.
Wat verboden is: volgens dezelfde bron is het zonder omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit verboden nesten en rustplaatsen te vernielen of weg te nemen.
Wie erover gaat: BIJ12 schrijft dat de bevoegdheid voor ontheffingen en vrijstellingen bij de provincies ligt en dat dat onder de Omgevingswet niet is veranderd. Dus de provincie en niet de gemeente.
Vooraf, niet achteraf: provincie Noord-Brabant zegt het zo: u vraagt toestemming aan de provincie via het Omgevingsloket. Een vergunning vooraf dus, geen melding achteraf.
Twee soorten springen eruit. Vogelbescherming Nederland noemt de huismus en de gierzwaluw als vogels waarvan het nest jaarrond beschermd is, dus ook buiten het broedseizoen. Bij de gierzwaluw staat het waarom erbij: hij broedt elk seizoen op dezelfde plaats, dus zolang het nest niet permanent verlaten is blijft het beschermd. De gedachte dat u in de winter vrij spel hebt, klopt dus niet.
Een absoluut verbod is het niet, en dat hoort er net zo hard bij. Provincie Noord-Brabant schrijft dat u vaak al veel schade voorkomt door uw plannen anders vorm te geven, bijvoorbeeld door buiten het broedseizoen te werken, en dat u dan geen vergunning nodig heeft. Diezelfde pagina noemt vogelnesten onder de dakpannen letterlijk als voorbeeld en adviseert bij twijfel een ecologisch deskundige.
En dan het punt dat de andere kant op wijst dan u zou verwachten. Vogelwering aanbrengen is niet vanzelf de veilige keuze: BIJ12 noemt het plaatsen van vogelschroot zélf als ingreep waardoor een nestplek verloren gaat en er vervangende nestplaatsen moeten komen, en schrijft dat de aanwezigheid ervan kan bijdragen aan de achteruitgang van de huismus. Een profiel op een lege dakvoet is dus iets heel anders dan een profiel voor een bewoond nest.
Wanneer vogelwering wordt aangebracht
Twee dingen bepalen het moment: de kalender, en of er toch al iemand op het dak staat.
De kalender. BIJ12 schrijft dat het lichten van dakpannen om aan te tonen dat er geen nest of rustplaats onder zit het beste gebeurt tussen 15 september en 1 maart, buiten vorstperiodes, en dat alle pannen die een mogelijke nestplaats herbergen daarbij omhoog moeten. Najaar en winter dus.
Het dak waar toch al aan wordt gewerkt. Vogelwering heeft bij Dakbeheer Zuid geen eigen dienstpagina, maar Alexander Liebregts brengt het aan onder de pannen en rond zonnepanelen, los of samen met ander werk. Gaat het hele pakket eraf bij dakpannen vervangen, dan ligt de dakvoet open en is dit een handeling van niets. Los kan ook: dan gaat alleen de onderste rij pannen omhoog.
En de volgorde die uit de vorige sectie volgt: eerst vaststellen of er iets onder ligt, dan pas afsluiten. Daarom staat de dakinspectie vooraan en niet achteraan. Komt er niets uit, dan is dat ook een uitkomst.
Gaat er sowieso aan uw dak gewerkt worden?
Zet vogelwering dan in dezelfde offerte. Alexander kijkt eerst wat bij uw panmodel past en wat er op de dakvoet ligt.


