24 uur per dag bereikbaar: 073 203 2162Den Bosch, Rosmalen, Vught en VlijmenWhatsApp 06 83 22 81 40info@dakbeheerzuid.nl

Wat is vogelwering onder de dakpannen?

Een pannendak staat aan de onderrand open, en dat hoort zo. Vogels weten dat ook. Vogelwering sluit die ruimte af, maar het is niet alleen een materiaalvraag: zit er al een nest van een huismus of een gierzwaluw onder uw dakpannen, dan bepaalt de Omgevingswet wat er mag en niet de dakdekker. Dit stuk gaat over de openingen zelf, de uitvoeringen die er zijn, de regels eromheen en de periode waarin dit werk hoort.

Alexander Liebregts, eigenaar van Dakbeheer Zuid

Alexander Liebregtseigenaar Dakbeheer Zuid, 20+ jaar

Tekening van de dakvoet van een pannendak met vogelwering langs de onderste rij pannen, die de openingen onder de pannen dichtzet, en een mus op de goot
De plek

Waar vogelwering op een dak zit

Niet over het hele dakvlak, maar op één lijn: de onderste rand van het pannendak. Dat is de plek waar de pannen op de panlat haken en waar onder de eerste rij een open ruimte overblijft.

Die opening is geen bouwfout. Een pannendak moet eronder kunnen ventileren en water dat naar binnen waait moet over de folie naar de goot lopen. Daarom staat de onderrand open, en daarom is dat de plek waar ze naar binnen gaan. BIJ12 beschrijft het van de andere kant: bij gangbare daken is die ruimte bij de onderste rij dakpannen tegenwoordig met vogelschroot ontoegankelijk gemaakt voor huismussen.

Vogelwering dakpannen is de term die daarvoor het vaakst valt, en bijna altijd wordt die onderrand bedoeld. Wat de term niet dekt zijn de openingen hogerop. Bij de nok zit onder de vorsten ook ruimte, en wat daar speelt staat bij nokvorsten vervangen. Wering op de dakvoet verandert daar niets aan.

Wie daar zit

Vogels onder dakpannen: wat daar gebeurt

Twee soorten komen hier telkens terug, en ze zitten er op een heel verschillend moment van het jaar.

Begin bij de huismus. BIJ12 schrijft dat zijn nesten in de regel in of tegen menselijke bebouwing zitten: onder dakpannen, in neststenen en in kieren en gaten in muren. De broedtijd loopt volgens datzelfde document meestal van begin april tot en met augustus, en de nestbouw begint al in maart.

Het punt dat de meeste mensen verrast, staat er direct achter: ook buiten de broedperiode wordt aan het nest gebouwd en wordt het als slaapplaats gebruikt. Een mussennest onder uw dakvoet staat in november dus niet leeg. Bij de gierzwaluw ligt het anders. Die arriveert volgens Vogelbescherming Nederland half april tot begin mei, broedt in mei en juni en vertrekt in juli of augustus. Het nest blijft, en daar zit de regel aan vast die hieronder staat.

Wat u er zelf aan ziet: nestmateriaal dat uit de dakvoet steekt, en vogels die steeds op dezelfde plek de dakrand in duiken. Of er ook echt een nest onder ligt, is van de grond niet vast te stellen.

Hoort u iets boven het plafond?

Zeg op welke hoogte, aan welke kant van het huis en in welke maand het begon. Daarmee weet Alexander al half waar hij gaat kijken.

073 203 2162 bellen
De uitvoeringen

Drie vormen van vogelwering

Ze doen hetzelfde en zitten alle drie anders vast. Belangrijker dan de eerste twee kolommen is de laatste.

Drie uitvoeringen van vogelwering naast elkaar, met per uitvoering waar hij zit en welke openingen hij wel en niet afsluit.
OnderdeelWaar het zitWat het afsluitWat het niet afsluit
VogelschrootEén doorlopend geperforeerd profiel over de volle breedte van de dakvoet.De ruimte onder de eerste pannenrij, in één keer. Dit is de uitvoering die BIJ12 bij naam noemt.De nok, de kilgoot, de gevelaansluiting en de ruimte onder een dakkapel.
Vogelwerende kam of veerTussen de pan en de panlat aan de onderrand, per golf van de pan.Dezelfde opening, maar pan voor pan in plaats van met één strook.Hetzelfde als hierboven. Een andere vorm betekent geen groter bereik.
Gaas langs de goot of rond zonnepanelenAan de gootzijde van de dakrand, of rond een veld zonnepanelen.De ruimte achter de gootrand en die tussen de panelen en de pannen.Een nestplek hogerop in het dakvlak of onder de vorsten.

Hoort u na het plaatsen van een profiel alsnog geritsel, dan zit het niet onderaan maar bij een verschoven pan, de kilgoot of een aansluiting die openstaat. Dat is geen weringsvraag meer maar een dakreparatie.

Weet u niet waar ze naar binnen gaan?

Vanaf de straat is dat niet te zeggen. Alexander loopt de dakvoet, de kilgoten en de aansluitingen na en laat zien waar de openingen zitten.

Gratis dakinspectie
De regels

Wat de wet zegt over een nest onder uw dakpannen

Hier hoort een dakdekker geen uitspraak over te doen zonder de bron erbij. Per punt staat dus wie het stelt.

  • Welke wet: Vogelbescherming Nederland schrijft dat onder de Omgevingswet, die per 2024 de Wet natuurbescherming verving, alle in het wild levende vogelsoorten beschermd zijn.

  • Wat verboden is: volgens dezelfde bron is het zonder omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit verboden nesten en rustplaatsen te vernielen of weg te nemen.

  • Wie erover gaat: BIJ12 schrijft dat de bevoegdheid voor ontheffingen en vrijstellingen bij de provincies ligt en dat dat onder de Omgevingswet niet is veranderd. Dus de provincie en niet de gemeente.

  • Vooraf, niet achteraf: provincie Noord-Brabant zegt het zo: u vraagt toestemming aan de provincie via het Omgevingsloket. Een vergunning vooraf dus, geen melding achteraf.

Twee soorten springen eruit. Vogelbescherming Nederland noemt de huismus en de gierzwaluw als vogels waarvan het nest jaarrond beschermd is, dus ook buiten het broedseizoen. Bij de gierzwaluw staat het waarom erbij: hij broedt elk seizoen op dezelfde plaats, dus zolang het nest niet permanent verlaten is blijft het beschermd. De gedachte dat u in de winter vrij spel hebt, klopt dus niet.

Een absoluut verbod is het niet, en dat hoort er net zo hard bij. Provincie Noord-Brabant schrijft dat u vaak al veel schade voorkomt door uw plannen anders vorm te geven, bijvoorbeeld door buiten het broedseizoen te werken, en dat u dan geen vergunning nodig heeft. Diezelfde pagina noemt vogelnesten onder de dakpannen letterlijk als voorbeeld en adviseert bij twijfel een ecologisch deskundige.

En dan het punt dat de andere kant op wijst dan u zou verwachten. Vogelwering aanbrengen is niet vanzelf de veilige keuze: BIJ12 noemt het plaatsen van vogelschroot zélf als ingreep waardoor een nestplek verloren gaat en er vervangende nestplaatsen moeten komen, en schrijft dat de aanwezigheid ervan kan bijdragen aan de achteruitgang van de huismus. Een profiel op een lege dakvoet is dus iets heel anders dan een profiel voor een bewoond nest.

In de praktijk

Wanneer vogelwering wordt aangebracht

Twee dingen bepalen het moment: de kalender, en of er toch al iemand op het dak staat.

De kalender. BIJ12 schrijft dat het lichten van dakpannen om aan te tonen dat er geen nest of rustplaats onder zit het beste gebeurt tussen 15 september en 1 maart, buiten vorstperiodes, en dat alle pannen die een mogelijke nestplaats herbergen daarbij omhoog moeten. Najaar en winter dus.

Het dak waar toch al aan wordt gewerkt. Vogelwering heeft bij Dakbeheer Zuid geen eigen dienstpagina, maar Alexander Liebregts brengt het aan onder de pannen en rond zonnepanelen, los of samen met ander werk. Gaat het hele pakket eraf bij dakpannen vervangen, dan ligt de dakvoet open en is dit een handeling van niets. Los kan ook: dan gaat alleen de onderste rij pannen omhoog.

En de volgorde die uit de vorige sectie volgt: eerst vaststellen of er iets onder ligt, dan pas afsluiten. Daarom staat de dakinspectie vooraan en niet achteraan. Komt er niets uit, dan is dat ook een uitkomst.

Gaat er sowieso aan uw dak gewerkt worden?

Zet vogelwering dan in dezelfde offerte. Alexander kijkt eerst wat bij uw panmodel past en wat er op de dakvoet ligt.

Offerte aanvragen
Wat is vogelwering op een dak?

Vogelwering is een profiel, een kam of gaas waarmee de ruimte bij de onderste rij dakpannen wordt afgesloten, zodat vogels daar niet meer onderdoor kunnen. BIJ12 omschrijft het net zo. Zit er al een nest onder uw pannen, dan mag dat er niet zomaar uit: daarvoor gelden landelijke regels.

Hoe komen vogels onder de dakpannen terecht?

Via de openingen die een pannendak nu eenmaal heeft, en de grootste zit onderaan. BIJ12 schrijft dat huismusnesten in de regel te vinden zijn onder dakpannen en in kieren en gaten in muren; Vogelbescherming Nederland noemt bij de gierzwaluw de plek onder de dakgoot, achter de regenpijp, bij de dakkapel of onder een dakpan. Huismussen zijn volgens BIJ12 standvogels die binnen enkele honderden meters van hun nest blijven. Zit er bij u in Rosmalen één nest onder de pannen, dan zitten de andere waarschijnlijk in dezelfde straat.

Mag ik een vogelnest onder mijn dakpannen weghalen?

Dat hangt af van wélke soort het is, en dat is dus de eerste vraag die u moet beantwoorden. Vogelbescherming Nederland onderscheidt twee categorieën. Maakt een soort elk seizoen een nieuw exemplaar, dan is het alleen beschermd zolang het in gebruik is en kan het er buiten het broedseizoen uit. Keert de soort elk jaar terug naar hetzelfde exemplaar, en dat doen de huismus en de gierzwaluw, dan loopt die bescherming twaalf maanden door en komt het er alleen uit met toestemming vooraf. In welke categorie het bij u valt, beoordeelt u niet van onderaf. Zit u ernaast en haalt u het weg, dan pleegt u volgens diezelfde bron een strafbaar feit. Provincie Noord-Brabant noemt Omgevingsdienst Brabant Noord aan de Victorialaan in 's-Hertogenbosch als uitvoerder van deze vergunning.

Wat is het verschil tussen vogelschroot en een vogelwerende kam?

Praktischer dan die twee uit elkaar houden is weten wie de keuze maakt, en dat bent u niet. Het model pan dat bij u ligt bepaalt in de praktijk welke van de twee past, simpelweg omdat een kam in de golf van díe pan moet vallen. Welk model er bij u ligt, is pas vast te stellen als er boven één exemplaar omhoog is geweest. Krijgt u er een voorstel voor, vraag dan twee dingen na: welke van beide erin komt, en over hoeveel strekkende meter. Een woning met een uitbouw of een dakkapel heeft meer onderrand dan u vanaf de stoep telt, en die meters tellen mee in wat u aangeboden krijgt.

Richten vogels echt schade aan het dak aan?

Hier is het eerlijker om te zeggen wat wel en niet na te meten is. Dat vogels de dakconstructie of de pannen zelf aantasten, staat bij geen van de bronnen die wij voor dit artikel hebben nagekeken. Wat BIJ12 wel beschrijft: een huismus bouwt ook buiten de broedperiode aan zijn nest en gebruikt dat nest het hele jaar door als slaapplaats, dus het nestmateriaal onder de dakvoet neemt toe in plaats van af. Vogelwering gaat dus over een opening afsluiten waar u zelf niet bij kunt, en niet over schade aan de pannen.

In welke periode van het jaar kan vogelwering worden aangebracht?

In het najaar en de winter, en dat is geen voorkeur maar een gevolg van de regels. BIJ12 schrijft dat de broedtijd van de huismus meestal van begin april tot en met augustus loopt, dat de nestbouw al in maart begint, en dat dakpannen lichten om aan te tonen dat er geen nest zit het beste gebeurt tussen 15 september en 1 maart, buiten vorstperiodes. Provincie Noord-Brabant noemt werken buiten het broedseizoen zelf als manier om schade te voorkomen. Combineert u het met ander dakwerk in Den Bosch, Rosmalen, Vught of Vlijmen, dan valt dat venster samen met het moment waarop de goten toch worden leeggehaald.

Helpt vogelwering ook tegen marters, muizen of wespen?

Nee, en dat is ook geen dakdekkerswerk. Vogelwering sluit de dakvoet voor vogels af; een steenmarter, muizen of een wespennest onder het dak zijn werk voor een ongediertebestrijder. Dakbeheer Zuid doet dat in Den Bosch, Rosmalen, Vught en Vlijmen niet en noemt daar ook geen vaste partij voor. Vraag zo iemand wel of er voor dat dier regels gelden: provincie Noord-Brabant noemt in dezelfde adem als de vogelnesten onder de dakpannen ook vleermuizen in de spouwmuur.

Kan vogelwering achteraf worden aangebracht, of moeten de pannen eraf?

Achteraf kan, en het hele dak hoeft er niet af: de wering zit op de dakvoet, dus alleen de onderste rij pannen gaat omhoog. BIJ12 beschrijft diezelfde handeling van de andere kant: om aan te tonen dat er geen nest onder zit worden de pannen gelicht en daarna zorgvuldig teruggeplaatst. Het is dus dakwerk en geen schroefklus vanaf een ladder. Gaan de pannen toch al compleet eraf, dan is dat vanzelf het moment waarop dit meeloopt.

  1. BIJ12, Kennisdocument Huismus (pdf): dat huismusnesten in de regel onder dakpannen en in kieren in muren zitten, dat vogelschroot de ruimte bij de onderste rij dakpannen ontoegankelijk maakt en kan bijdragen aan de achteruitgang van de soort, dat het plaatsen van vogelschroot zelf een ingreep is waardoor een nestplek verloren gaat en er dan vervangende nestplaatsen moeten komen, dat huismussen standvogels zijn die binnen enkele honderden meters van hun nest blijven, dat de broedtijd meestal van begin april tot en met augustus loopt en de nestbouw al in maart begint, dat het nest ook buiten de broedperiode als slaapplaats dient, en dat pannen lichten om afwezigheid van nesten aan te tonen het beste gebeurt tussen 15 september en 1 maart
  2. BIJ12, Kennisdocument Huismus (webpagina): dat de Omgevingswet per 1 januari 2024 in werking is getreden en dat de bevoegdheid voor ontheffingen en vrijstellingen bij de provincies ligt, ook onder die wet
  3. Vogelbescherming Nederland, veelgestelde vragen wet- en regelgeving: dat onder de Omgevingswet, die per 2024 de Wet natuurbescherming verving, alle in het wild levende vogelsoorten beschermd zijn, dat nesten wegnemen of beschadigen zonder omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit verboden is, dat nesten van soorten die er elk jaar naar terugkeren jaarrond beschermd zijn met huismus en gierzwaluw als voorbeeld, en dat wie zich daar niet aan houdt een strafbaar feit pleegt
  4. Vogelbescherming Nederland, vogelgids gierzwaluw: dat de gierzwaluw nestelt onder de dakgoot, achter de regenpijp, bij de dakkapel of onder een dakpan, dat hij half april tot begin mei arriveert, in mei en juni broedt en in juli of augustus wegtrekt, en dat zijn nesten jaarrond beschermd zijn zolang ze niet permanent verlaten zijn
  5. Provincie Noord-Brabant, regels voor beschermde planten en dieren: dat u toestemming vooraf bij de provincie aanvraagt via het Omgevingsloket, dat de wet ook in steden en dorpen en op uw eigen terrein geldt, dat vogelnesten onder de dakpannen letterlijk als voorbeeld worden genoemd, dat anders plannen zoals werken buiten het broedseizoen de vergunning overbodig kan maken, en dat Omgevingsdienst Brabant Noord in 's-Hertogenbosch de uitvoerder is
  6. Omgevingsloket: dat u daar met de Vergunningcheck ziet of u een vergunning nodig heeft, een melding moet doen of informatie moet geven

Laatst gecontroleerd: 4 oktober 2026

Eerst weten wat er onder uw dakvoet ligt

Afsluiten zonder te kijken is bij dit onderwerp de verkeerde volgorde, want een bewoond nest maakt van een klein karwei een vergunningvraag. Alexander Liebregts stelt ter plekke vast of er iets onder ligt. Is de dakvoet leeg, dan is de rest eenvoudig.

Ruim 4.000 klanten in twintig jaar4,9272 reviews op Google