Wat de levensduur van een plat dak bepaalt
Niet het merk van de dakbedekking en niet het bouwjaar van het huis. VEBIDAK, de brancheorganisatie voor de dakbedekkingsbranche, noemt acht factoren, waarvan de afwatering en het gebruik u zelf kunt beoordelen. Hieronder staan ze allebei uitgewerkt, met twee dingen erbij die u er vanaf de grond naast ziet.
Het afschot: loopt het water binnen een dag na een bui weg, of blijven er plassen staan? Plasvorming is niet alleen lelijk: het vervuilt de laag en tast hem aan, en bij vorst werkt het water zich in de bedekking. VEBIDAK noemt voldoende afschot en een vlak oppervlak een factor die de levensduur drastisch verlengt.
De afvoer: zijn de afvoeren en de goten vrij? Een verstopte afvoer zet het hele dak onder water en is de meest voorkomende oorzaak van een probleem dat niets met de dakbedekking te maken heeft.
De bescherming: ligt er grind of een fabrieksmatige beschermlaag op? Warmte en ultraviolette straling versnellen de veroudering, dus een beschermde laag gaat langer mee dan een die kaal in de zon ligt.
Het gebruik: loopt u er regelmatig over, staan er zonnepanelen op of is het een dakterras? Dan is de vraag niet alleen hoe oud de bedekking is maar ook of de isolatie eronder drukvast genoeg is voor dat gebruik.
Opvallend in die lijst: de afwatering wordt niet bepaald door de dakbedekking maar door de onderconstructie of de isolatielaag eronder. Dat is precies waarom afschot niet los te herstellen is. Zit het afschot verkeerd, dan komt dat pas aan de orde als de laag eraf gaat, en dan is het ook meteen op te lossen. Het is ook een van de dingen die de prijs bepalen, en wat die prijs ongeveer is, staat bij wat een nieuw plat dak per vierkante meter kost.
Eén laag of twee lagen bitumen
Dit is het verschil dat u op een offerte terugziet en waar de levensduur het meest aan hangt.
VEBIDAK is er kort over: zowel met bitumen als met kunststof kan een aanzienlijke levensduur worden behaald, maar één laag bitumen dakbedekking is op termijn risicovoller dan twee lagen. De reden is de naad. Bij één laag is elke naad meteen de laatste verdedigingslinie; bij twee lagen liggen de naden verspringend, zodat er nergens twee boven elkaar komen.
Daar komt beweging bij. Bitumen krimpt en zet uit met de temperatuur, en die beweging vangt één laag slechter op dan twee. Op een dak dat in de volle zon ligt scheelt dat merkbaar. Vergelijkt u offertes, kijk dan dus niet alleen naar het aantal vierkante meters maar ook naar het aantal lagen en naar wat er onder de bedekking aan isolatie en afschot gebeurt.

Zes signalen dat uw platte dak aan het eind loopt
Loop ze na vanaf de grond of vanaf een ladder, en bekijk er ook de zoldering onder. Herkent u er twee, dan is de leeftijd van het dak niet meer de vraag die telt.
| Onderdeel | Wat het u vertelt | Repareren of vervangen |
|---|---|---|
| Er blijven plassen staan | Het afschot is verzakt of de afvoer zit vol. De bedekking zelf kan nog goed zijn. | Eerst de afvoer nalopen. Blijft het staan, dan zit het in de opbouw en is vervangen de enige echte oplossing. |
| De laag is bros en scheurt bij het optillen | Het bitumen is verouderd door UV en warmte en heeft zijn rek verloren. | Over het hele vlak: vervangen. Op één plek bij een verder soepele laag: repareren. |
| Blazen of bollingen onder de bedekking | Er zit vocht of lucht tussen de lagen, meestal door een naad die ooit niet goed is gesloten. | Lokaal openmaken en opnieuw dichtzetten kan, maar bij meerdere blazen is de hechting over het vlak weg. |
| Een natte plek of kring op het plafond | Er is al water binnen, en de plek binnen zegt bijna nooit waar het buiten binnenkomt. | Eerst de oorzaak opsporen. Dat is geen levensduurvraag maar een daklekkage. |
| Het dakbeschot veert of voelt zacht | Het hout eronder heeft water gehad. Dit is het signaal dat de beslissing maakt. | Vervangen. Op zacht hout houdt een nieuwe laag niets tegen, en dat merkt u binnen een paar jaar. |
| De randen en opstanden laten los | Het water komt binnen langs de aansluiting en niet midden op het vlak. Daar gaat het bijna altijd mis. | Vaak te herstellen, en bij een dak dat verder nog goed is loont dat. |
Het laatste signaal in die lijst is het meest voorkomende en het minst bekende: een plat dak gaat vrijwel nooit kapot midden op het vlak, maar bij de randen, de opstanden en de doorvoeren. Dat is ook de reden dat een dak dat er van onderen niets aan mankeert toch aan de beurt kan zijn.
Twijfelt u over wat u op uw dak ziet?
Bel Alexander en beschrijf het. Dan hoort u of het iets is om nu naar te laten kijken of iets om voorlopig in de gaten te houden.
Een plat dak repareren of vervangen?
De vraag die bij elk ouder dak op tafel komt, en waar het eerlijke antwoord vaker repareren is dan een dakdekker zou willen.
VEBIDAK schrijft het zelf op: dient zich een probleem aan, vraag dan eerst een diagnose en ga er niet van uit dat het hele dak eraf moet. Het aanbrengen van een nieuwe toplaag is soms al genoeg, en dan is het dak klaar voor een volgende levensfase. Dat is ook de ervaring op de daken in Den Bosch, Rosmalen, Vught en Vlijmen: er wordt vaker vervangen dan nodig is, en meestal omdat niemand onder de laag heeft gekeken.
De beslissing hangt aan twee vragen, en in deze volgorde. Zit het probleem op één plek of over het hele vlak? En hoe is het hout eronder eraan toe? Eén plek op een verder soepele laag is een dakreparatie. Een brosse laag over het hele vlak met hard, droog beschot eronder is het geval waarin een nieuwe laag erover soms kan, en dat heet overlagen. Zacht beschot maakt de vraag overbodig: dan gaat het dak eraf, want anders betaalt u het binnen een paar jaar twee keer.
Wat die drie routes concreet betekenen, staat uitgebreider bij overlagen of vervangen en bij een plat dak vervangen. Wilt u eerst weten waar uw dak staat, dan is de dakinspectie gratis en gaat Alexander Liebregts er zelf op.
Vier dingen waarmee uw platte dak jaren langer meegaat
Geen van de vier kost geld. Ze gaan alle vier over water dat weg moet kunnen lopen, want dat is wat een plat dak oud maakt.
De afvoeren en goten schoon: minstens één keer per jaar, en in het najaar als er bomen in de buurt staan. VEBIDAK noemt dit essentieel, want een verstopte afvoer geeft plasvorming en plasvorming geeft vervuiling en vorstschade.
Twee keer per jaar even kijken: na een storm en na een lange hete zomer. Dat zijn de twee momenten waarop er iets verandert: de storm licht randen op en de hitte trekt de laag.
Vuil van het dak af: blad, mos en takken houden water vast op precies de plekken waar het weg moet. Weghalen hoeft niet met een hogedrukspuit; dat beschadigt de laag juist. Wat een beurt wel en niet oplevert, staat bij dakreiniging.
Niet belasten wat niet belast mag worden: zet geen zware dingen op een dak dat daar niet voor is opgebouwd, en loop er niet over met schoenen die de laag kunnen beschadigen. De isolatie eronder moet drukvast genoeg zijn voor het gebruik dat u ervan maakt.
Komt u er zelf niet veilig op, laat het dan staan. Een plat dak van een aanbouw is vaak vanaf een ladder te bekijken, maar een dak op de eerste verdieping is dat niet, en een natte bitumenlaag is glad. Dat is geen aansporing om ons te bellen: het is de reden dat de dakinspectie gratis is. Alexander gaat erop en u blijft beneden.
Twee dingen die bij een oud plat dak meespelen
Ze staan los van de levensduur, maar ze bepalen wel wat er gebeurt zodra de laag eraf gaat.
Asbest. Bij een woning van voor 1994 kan er onder het bitumen een asbesthoudende plaat liggen. Dat is geen reden tot paniek en ook geen reden om het dak maar te laten zitten, maar het verandert wel de route: saneren is werk voor een gecertificeerd bedrijf en Dakbeheer Zuid doet dat niet zelf. Alexander ziet bij de inspectie of het speelt, en zegt het dan voordat er een offerte komt.
De isolatie-eis. Gaat de isolatielaag eruit of wordt hij vernieuwd, dan eist het Besluit bouwwerken leefomgeving voor een dak een warmteweerstand van minstens Rc 2,1 m²K/W. Lag er al meer, dan geldt dat hogere niveau. De nuance die het verschil maakt: de eis hangt aan de isolatielaag. Omdat het dak toch open is, is dit wel het moment waarop dakisolatie het minst kost.
Gaat het dak er toch af?
Vraag dan één offerte waarin ook staat wat er onder de bedekking gebeurt. Alexander gaat eerst zelf kijken en zet daarna op papier wat er nodig is, met de materialen erbij.


