Waar het aan ligt als het water blijft staan
Vier dingen, in de volgorde waarin u ze het beste nagaat. Alleen de eerste is van de buitenkant op te lossen.
De uitgang: zit de goot of de hemelwaterafvoer vol met blad en gruis? Dit is het enige punt op deze lijst dat u mogelijk zelf verhelpt, en het is daarom het eerste dat u uitsluit.
De onderlaag: VEBIDAK is er duidelijk over: de afwatering wordt bepaald door de bouwkundige onderconstructie of de isolatielaag, en dus niet door de toplaag die u ziet liggen. De onderconstructie moet daarbij vlak en gaaf zijn.
Het verleden: bij een bestaand dak geldt het bestaande afschot als uitgangspunt. Is de ondergrond niet vlak genoeg of loopt hij de verkeerde kant op, dan komt er met afschotisolatie erbovenop mogelijk nog te weinig verval.
De obstakels: staat er iets op het vlak waar het water niet langs komt? Een ontluchting, de opstand van een lichtkoepel of een verhoging werkt als een dammetje, en achter zo'n dammetje blijft het staan tot het verdampt.

Let op wat daar staat bij punt twee en drie: het verval zit onder de bedekking. Daarom is afschot niet los bij te werken en komt het pas aan de orde zodra de laag eraf gaat. Wat er dan gebeurt, staat bij een plat dak vervangen.
Weet u niet waar het bij u blijft hangen?
Dat ziet u van onderaf ook niet. Alexander gaat erop, kijkt waar het water staat en of de afvoeren vrij zijn, en maakt er foto's van.
Wat een plas water op uw platte dak u vertelt
Loop het na op een droge dag kort na een bui. Waar het water staat, zegt meer dan hoeveel er staat.
| Onderdeel | Waar het meestal aan ligt | Wat u ermee doet |
|---|---|---|
| Eén plas, en die ligt vlak bij de afvoer | De uitgang zelf. Zit de afvoer of de goot dicht, dan loopt het water wel de goede kant op maar nergens heen. | Afvoer en goot vrijmaken. Blijft het daarna staan, dan ligt de afvoer niet op het laagste punt van het vlak. |
| Plassen midden op het vlak, een uur na de bui nog | Het verval haalt het niet meer, of de ondergrond is niet vlak. Dit is de bevinding die onder de laag zit. | Laten opmeten. Een laag erover verandert hier niets aan, want het verval zit eronder. |
| Een rand vuil rond een plek die opgedroogd is | Daar staat het water vaker. Plasvorming geeft vervuiling en tast de dakbedekking aan, dus juist die plek is de oudste van uw dak. | Die plek apart laten nakijken op de staat van de laag, en niet alleen het vlak als geheel. |
| Water dat tegen een doorvoer of een opstand aan blijft hangen | Een dakdoorbreking of een installatie staat de afwatering in de weg. | Nakijken of het obstakel anders kan staan, en of de aansluiting eromheen nog dicht is. |
| Een plas die er in de winter als ijs op ligt | Hetzelfde water, maar nu met de uitzetting erbij. VEBIDAK noemt vorstschade als gevolg van plasvorming. | Niet tot het voorjaar wachten met kijken. Na de vorst is de schade er al. |
Komt er al water binnen, dan is dit niet meer de vraag die u moet stellen. Een natte plek op het plafond vraagt om het opsporen van de oorzaak, en dat staat bij een daklekkage.
Twijfelt u over wat u op uw dak ziet staan?
Bel Alexander en beschrijf het: waar het ligt, hoe groot het is en hoe lang het er na een bui nog staat. Dan hoort u of het nu iets is of iets om in de gaten te houden.
Wat stilstaand water met uw dakbedekking doet
Een plas is geen water dat ergens wacht. Hij is aan het werk, en op drie manieren tegelijk.
Vervuiling en aantasting. VEBIDAK schrijft het in twee zinnen op: zonder goede helling naar de afvoeren ontstaat plasvorming, en plasvorming leidt tot vervuiling en aantasting van de dakbedekking. Het vuil dat achterblijft houdt op zijn beurt het volgende water weer vast, dus de plek wordt niet beter maar steeds iets slechter.
Vorst. Dezelfde bron noemt vorstschade in één adem met die extra vervuiling. Dat is logisch zodra u eraan denkt wat water doet als het bevriest: het zet uit, en het doet dat in elke kleine opening die het gevonden heeft.
Zon op nat bitumen. Vereniging Eigen Huis beschrijft scheurvorming in bitumen dakbedekking als slijtage door weersinvloeden, waarbij vocht en de ultraviolette straling van zonlicht samen tot die scheuren leiden. Een plas zorgt ervoor dat die twee elkaar precies op één plek treffen. Hoeveel jaar dat uw dak kost, hangt af van meer dan water alleen; wat de levensduur verder bepaalt staat bij de levensduur van een plat dak.
Kan dat water uw dak ook kwaad doen?
Dit is het deel waar op internet de meeste losse getallen rondgaan. Hier staat alleen wat er bij een officiële bron te vinden is.
Het verschijnsel heeft een naam en een eigen regel: wateraccumulatie. Het Informatiepunt Leefomgeving beschrijft het mechanisme stap voor stap. Kan het regenwater niet snel genoeg weg, dan vervormt de dakconstructie, oftewel hij buigt door. Op dat laagste punt komt daardoor nog meer water samen, en uiteindelijk kan dat tot instorting leiden. Drie dingen bepalen hoe gevoelig een dak daarvoor is: het afschot, de noodafvoeren en de stijfheid van de constructie.
Daarom is er naast de gewone afvoeren een noodafvoersysteem voorgeschreven, voor het geval er via die gewone afvoeren niets meer weg kan. Dat mag een voorziening in de opstand zijn, in de wandeling een brievenbus genoemd, of een lage dakrand waar het water overheen loopt.
En nu de nuance die u op de meeste pagina's over dit onderwerp niet krijgt. Die regel is geschreven voor lichte platte daken met geprofileerde stalen dakplaten, en de Vakrichtlijn van VEBIDAK legt de beoordeling van wateraccumulatie bij een constructeur, in het bijzonder bij juist die lichte constructies. Wat uw eigen dak mag dragen, is dus een berekening en geen vuistregel. Daarom staat er op deze pagina geen enkel gewicht per vierkante meter: dat getal hebben wij niet, en wie het zonder berekening noemt, heeft het ook niet.
Moet er aan de afwatering iets gebeuren?
Vraag dan één voorstel waarin ook staat wat er met het verval en met de afvoer gebeurt. Dat is namelijk het deel dat u na afloop niet meer kunt nakijken.


