Eerst het dak, dan het terras
Het terras ligt er straks jaren op. Het dak eronder moet die jaren ook halen.
Het Nationaal Dakenplan, een samenwerking van partijen uit de dakenbranche, noemt in zijn handreiking voor gebruiksdaken bij een bestaand dak onder meer twee vragen: is de dakbedekking nog in voldoende goede staat of moet die eerst vervangen worden, en wat is het huidige draagvermogen?
De reden om eerst het dak te doen, is bereikbaarheid. Tegels op dragers zijn eenvoudig weg te halen en terug te leggen, zodat de bedekking eronder volgens het Dakenplan bereikbaar blijft. Dat werkt ook andersom: moet de bedekking vervangen worden, dan gaat eerst het hele terras van het dak, en tegels, dragers, plantenbakken en meubels moeten zolang ergens blijven. Een bedekking die al een flink deel van zijn leven achter de rug heeft, laat u daarom vervangen voordat het terras erop komt, en niet een paar jaar erna. Hoe u inschat hoe oud uw bedekking is en wat hij nog kan, staat bij hoe lang een plat dak meegaat.
Ook de keuze voor de afwerking raakt het dak. De Vakrichtlijn van VEBIDAK, de brancheorganisatie voor de dakbedekkingsbranche, deelt daken met een afwerking erop in twee soorten in. Bij losse tegels op een dak dat in compartimenten is verdeeld, is een lekkage met relatief eenvoudige maatregelen te herstellen. Bij een zware afwerking, zoals klinkers, is het volgens de Vakrichtlijn vrijwel onmogelijk om zonder zeer ingrijpende maatregelen de oorzaak te vinden of te herstellen. Daarom vraagt een zware afwerking een andere opbouw van het dak eronder.
Een plat dak beloopbaar maken: wat een dak onder een terras anders heeft
Voor de Vakrichtlijn is een dak onder een terras een ander dak dan een plat dak voor onderhoud. Een bestaand plat dak is dus niet vanzelf geschikt.
| Onderdeel | Plat dak voor onderhoud | Dak onder een terras |
|---|---|---|
| Hoe vaak belopen | Alleen voor af en toe onderhoud | Vaker dan twee keer per jaar: de klasse intensief beloopbaar |
| Bedekking | De gewone opbouw voor een plat dak | Bitumen meerlaags, EPDM minimaal 1,5 millimeter dik |
| Isolatie | Klasse B, C of D | Klasse C of D, en onder het gebruik op lange duur maximaal 2 procent ingedrukt, nooit meer dan 3 millimeter |
| Opstand bij de dakrand | Minimaal 120 millimeter, gemeten vanaf de bedekking | Minimaal 120 millimeter, gemeten vanaf de bovenste afwerklaag |
Tegels op een plat dak. Voor een dakterras op bitumen of EPDM beschrijft de Vakrichtlijn betontegels op tegeldragers van rubbergranulaat, met 15 millimeter vrije ruimte tussen de tegels en de bedekking. Regen loopt door de voegen naar beneden en stroomt over de bedekking naar de afvoer. Daarvoor moet het dak eronder goed afschot hebben: een plas onder de tegels ziet u niet. Wat blijvend water met een plat dak doet, staat bij water op een plat dak.
De isolatie. Ligt de isolatie bovenop de bedekking, zoals bij een omgekeerd dak, dan noemt de Vakrichtlijn dat in principe geschikt onder een terras. Hoe die opbouw werkt, staat bij isoleren van binnen of van buiten.
De deur naar het terras. Hier wordt het krap. Isolatie, bedekking, dragers en tegels tillen samen het loopvlak op, terwijl de onderkant van de deur blijft waar hij zit. De deur zit in de gevel, en tegen de gevel vraagt de Vakrichtlijn een opstand van 40 millimeter meer dan bij de dakrand, of 120 millimeter in combinatie met noodafvoeren. Op een gebruiksdak wordt die hoogte gerekend vanaf de bovenste afwerklaag, bij tegels in de regel de bovenkant van de tegel. Liggen de tegels met minstens 15 millimeter spoelruimte en kan het water er goed tussendoor weg, dan mag dat per project ook de bovenkant van de bedekking zijn. Daarnaast noemt de Vakrichtlijn de eis aan de drempelhoogte uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Past het niet, dan staat de Vakrichtlijn een goot langs de gevel toe, met noodafvoeren, maar alleen als een expert in dakdetails het ontwerp heeft gemaakt of goedgekeurd.
Het gewicht van een dakterras, en wie dat uitrekent
Of het dak een terras draagt, ziet u er niet aan af. Dat is rekenwerk.
Voor een dakterras kunt u volgens het Nationaal Dakenplan de norm aanhouden vanaf 250 kilo per vierkante meter. Het eigen gewicht van tegels en dragers komt daar nog bij. Een plat dak waar alleen de dakdekker af en toe op komt, is daar niet vanzelf op berekend. De Vakrichtlijn noemt een functieverandering van het dak als moment voor een constructieve beoordeling, omdat er blijvend gewicht bij komt.
Die beoordeling doet een constructeur. Aan de hand van tekeningen kan hij volgens het Dakenplan berekenen of uw dak geschikt is voor wat u ermee wilt.
Ook als het dak als geheel sterk genoeg is, kan het op één plek misgaan. Een zware plantenbak drukt op een klein oppervlak. Volgens het Dakenplan kan dat de isolatie of het bitumen eronder indrukken en tot een lekkage leiden; het raadt tegeldragers van rubbergranulaat onder zulke bakken aan. De Vakrichtlijn rekent dakterrassen tot de hoge belastingen, waarbij de opbouw van het dak het gewicht moet spreiden, bijvoorbeeld met een omgekeerd dak of een vormvaste afwerklaag.
Een dakterras renoveren: scheve tegels, een lekkage of een versleten dak
Bij een bestaand terras zit het probleem onder de tegels of onder het dak.
Het terras ligt niet meer vlak. Vereniging Eigen Huis noemt twee soorten oorzaak. Is het terras meer dan gemiddeld vervormd of doorgebogen, dan kan er iets mis zijn met de constructie eronder: aangetaste houten balken, een te hoge belasting of betonrot. De vereniging raadt dan aan een aannemer de constructie te laten onderzoeken. Ligt alleen de afwerking niet vlak, dan ontbreken er soms tegeldragers of zijn ze verschoven, en die moeten dan terug.
Er zijn tegels gebroken. Volgens de vereniging kan dat komen door veroudering, een verkeerde belasting of te weinig ondersteuning. Een gebroken tegel is snel vervangen, maar staat er al jaren een zware bak op dezelfde plek, kijk dan ook naar wat eronder ligt.
Het lekt, of de bedekking is op. Dan moeten de tegels en dragers op dat deel van het dak eraf, want pas dan is de bedekking te zien. Spreek vooraf af wie ze weghaalt, waar ze zolang liggen en wie ze terugzet. Is het lek gevonden en de bedekking verder goed, dan volstaat herstel; hoe een lekkage gezocht wordt, staat bij daklekkage. Is de bedekking aan het eind, dan is dit het moment om de eisen voor een terras meteen mee te nemen: de klasse en de opstanden van hierboven. Wat er bij het vervangen komt kijken, staat bij plat dak vervangen.
Vergunning, hekwerk en buren: de regels voor een dakterras
Een dakterras valt onder het Bbl en het omgevingsplan van de gemeente.
De vergunning. Voor een dakterras is meestal een omgevingsvergunning nodig. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) noemt een bouwwerk met een dakterras, balkon of andere buitenruimte die niet op de grond ligt, als geval waarvoor een vergunning nodig is (artikel 2.25). De rijksregels in elk omgevingsplan, de bruidsschat, zeggen dat ook over een aanbouw (artikel 22.27). Een bouwmelding volstaat bij een verbouwing niet (Bbl artikel 2.17).
Per wijk anders. Meestal, en niet altijd: een gemeente kan in haar omgevingsplan zelf ruimte geven, of juist minder. Het bestemmingsplan voor het centrum van Vught staat op een plat dak geen dakterras toe, tenzij de gemeente met een vergunning afwijkt, tot 50 vierkante meter per woning. In een deel van de Bossche Aawijk mogen dakterrassen vanaf 27 november 2026 alleen op plekken die het omgevingsplan daarvoor aanwijst. Welke regels op uw adres gelden, staat in Regels op de kaart van het Omgevingsloket.
Waar en hoe lang. De vergunningcheck en de aanvraag lopen via het Omgevingsloket. Voor Rosmalen beslist de gemeente 's-Hertogenbosch, voor Vlijmen de gemeente Heusden. Den Bosch en Vught noemen voor een gewone aanvraag een beslistermijn van acht weken, met maximaal zes weken te verlengen.
Het hekwerk. Het Bbl kent drie niveaus. Bij nieuwbouw moet er een afscheiding komen als de rand meer dan 1 meter boven wat eronder ligt uitkomt, en die is minimaal 1 meter hoog (artikel 4.20 en 4.21). Voor bestaande bouw ligt de grens bij meer dan 1,5 meter, met een afscheiding van minimaal 0,9 meter (artikel 3.15 en 3.16). Komt er bij een verbouwing een nieuw onderdeel aan een bestaand huis, dan gelden volgens het Informatiepunt Leefomgeving vaak de eisen voor bestaande bouw.
Ligt het terras dicht bij de erfgrens, dan hebben de buren er iets over te zeggen, en op het dak van een appartementengebouw beslist eerst de VvE.
Wie doet wat bij een dakterras op een plat dak
Een dakterras is werk voor meer dan één partij, en de dakdekker is er één van.
| Onderdeel | Wie | Wat |
|---|---|---|
| Het dak eronder | Alexander | De bedekking, de isolatie, de opstanden bij de dakrand en de deur, en de afvoeren. |
| Het draagvermogen | Een constructeur | Rekent uit of het dak het terras draagt, en wat er anders moet als dat niet zo is. |
| Het terras zelf | De terrasbouwer | Tegels of vlonder, de afwerking en het hekwerk. |
| De vergunning | De gemeente | Beslist op de aanvraag voor een omgevingsvergunning. |
| Toestemming | U | Vraagt toestemming aan de VvE als het dak gemeenschappelijk is, en aan de buren als het terras dicht bij de erfgrens komt. |
Wat het terras kost, hoort u van de terrasbouwer. Wat een nieuw dak eronder kost, staat bij wat een nieuw plat dak kost.


