Waarom er mos op uw dak groeit
Mos is geen aanval op uw dak maar een gevolg van de omstandigheden erop. Die kent u beter dan u denkt.
Wat het groen aanjaagt: mosgroei komt volgens Vereniging Eigen Huis het meest voor bij langzaam drogende dakbedekkingen. Niet de leeftijd van uw dak beslist dus, maar hoe lang het nat blijft.
Waarom het ene dak groener is dan het andere: de poreusheid en de ruwheid van het materiaal kunnen daarbij onder meer een rol spelen, schrijft die vereniging. Dat een ruwe pan vocht langer vasthoudt en daardoor eerder groen uitslaat, is de verklaring die daarbij past; de bron legt dat verband zelf niet. Wat poreusheid voor de pan betekent, staat bij de levensduur van dakpannen.
Waar het van leeft: vuil op het dak vormt samen met dat vocht de ideale voedingsbron voor de groei van onkruid en kleine planten, schrijft dezelfde vereniging. Het mos is dus de uitkomst en niet de oorzaak.
Vier plekken waar mos zit, en vier keer een ander gevolg
Op elke plek doet het mos iets anders, en Vereniging Eigen Huis geeft er een eigen prioriteit aan.
| Plek op het dak | Wat het mos daar doet | Wat Vereniging Eigen Huis over dat probleem schrijft |
|---|---|---|
| Op het dakvlak van een pannendak | Houdt vocht vast tegen de pan. Bij heel veel mos kan dat de dakbedekking op den duur beschadigen. | Geen, de laagste die ze geeft. |
| In de dakgoot | Hoopt zich op met blad en vuil, en dan raakt de regenwaterafvoer verstopt. | Onderhoud met een termijn: de goot gaat een keer per jaar schoon, in een bosrijk gebied twee keer. |
| Rond de nokvorsten | Niets wat onze bronnen aan het mos toeschrijven. Wat daar wel speelt, is de specie waarin de vorsten liggen: die onthecht na verloop van tijd. | Hoog, en dat geldt voor de losse nokvorst en niet voor het mos. Een vorst die loszit, kan bij wind afwaaien. |
| Op een plat dak | Groeit uit tot planten met wortels, en het vuil dat in de plassen blijft liggen verkort de levensduur van bitumen. | Geen voor het water zelf, maar het vuil erin is het punt. |
Lees de derde kolom naast de tweede. Dezelfde problemenwijzer deelt niet aan elke plek dezelfde urgentie toe, en wie alleen omhoog kijkt naar het grote groene vlak, ziet het onderdeel dat er het minst toe doet.
Wat mos wel aanricht, en wat het niet doet
Over mos wordt veel beweerd. Dit is wat er bij een onafhankelijke bron over staat, en wat er bij geen van de twee staat.
De lijn die bij de bron staat, loopt via vocht. Mos houdt water vast, en bij heel veel mos kan dat de dakbedekking op den duur beschadigen, schrijft Vereniging Eigen Huis. Daardoor kan er water door de dakconstructie sijpelen, en dan is het een daklekkage. Let op de twee voorwaarden in die zin: heel veel mos, en op den duur. Een groene noordzijde is dat niet.
Eén bewering staat bij geen van onze bronnen: dat mos water vasthoudt en de pannen daardoor laat barsten als het vriest. Vereniging Eigen Huis noemt de poreusheid van een pan juist een oorzaak van mosgroei, en Milieu Centraal wijst daarvoor de hogedrukreiniger aan.
De tweede lijn loopt via de afvoer, en die is directer. Mos laat los, komt in de goot terecht en hoopt zich daar op met het blad. Dan raakt de regenwaterafvoer verstopt, en daardoor ontstaat er kans op lekkage. Dat is bij Vereniging Eigen Huis de reden om een goot periodiek leeg te maken; hoe vaak dat hoort, staat in de tabel hierboven. Bij een zinken goot is er nog een reden om dat voor de winter te doen: blijft er lange tijd water in staan, dan kunnen de oxidelaag en het zink worden aangetast door zuren uit regen en uit rottende bladeren.
Op een plat dak is het vuil dat achterblijft het punt, en wat dat met bitumen doet staat in de tabel hierboven. De afschot- en afvoerkant hoort bij water op een plat dak.
Twijfelt u of dat groen bij u ergens over gaat?
Een laag mos zegt vanaf de stoep niets over wat eronder zit. Bij een gratis inspectie hoort u of het bij u aanzicht is of werk, en waarom.
Op een plat dak gaat mos verwijderen anders dan op een schuin dak
Mos weghalen heet in het vak ontmossen.
Op een schuin dak verwijdert u het mos met een hogedrukspuit met water, of met een borstel en de tuinslang. U kunt het dak van tevoren met een mosdodend middel behandelen, zodat de laag doodgaat en daarna makkelijker loslaat. Na het reinigen bewerkt u de pannen met een vochtwerend product. Dat zijn de stappen zoals die vereniging ze noemt, in die volgorde.
Op een plat dak begint het met de planten eruit trekken. Daarna gaat het mos weg met een harde borstel, en als laatste het vuil, want dat verkleint de kans op nieuwe aangroei.
Over de hogedrukspuit zijn twee bronnen het niet eens, en die tegenspraak hoort u te kennen voordat u iemand laat beginnen. Milieu Centraal raadt hem op een dak juist af: hij kan dakpannen poreus maken waardoor nieuwe aanslag sneller terugkomt, en dunne dakleien kunnen er zelfs door breken. Lage druk of handmatig borstelen of krabben heeft daar de voorkeur. Welke manier dan voor uw dak overblijft, en wat elke manier met de pan doet, staat in de tabel bij dakreiniging.
Eén ding zegt Milieu Centraal zonder tegenspraak: gebruik geen zepen of zogenoemde shampoos. Het gebruik daarvan is vaak wettelijk niet toegestaan en de middelen kunnen schadelijk zijn voor het milieu.
Hoe u voorkomt dat het mos terugkomt
Mos komt terug zolang de omstandigheden gelijk blijven. Twee van de drie dingen hieronder kosten niets extra.
Wat het verschil maakt: het vuil weghalen is de enige stap die bij de bron een reden meekrijgt: het verkleint de kans op nieuwe aangroei. Laat u het liggen, dan staat de voedingsbron er nog.
Wel of geen behandeling: een vochtwerend product op de pannen houdt het water buiten de pan, waardoor vuil en mos minder kans krijgen. Reken dat door over twintig jaar in plaats van over een beurt: wat zo'n middel kost en hoe lang het meegaat, staat bij dakreiniging.
Waar niemand naar vraagt: coatings kunnen het milieu belasten, zegt Milieu Centraal, vooral die op basis van kunstharsen, waarbij microplastics in de omgeving terechtkomen. Vraag er dus naar voordat u een dakcoating laat aanbrengen.
Wat op een pannendak het meeste scheelt, is de goot. Die is jaarlijks werk met een reden erbij, en hij ligt op de plek waar het mos vanzelf heen gaat. Dat zit in het jaarlijkse dakonderhoud.
Waar u met uw mos terechtkomt
Elke plek uit de tabel leidt naar een andere partij, en bij één ervan is dat een reinigingsbedrijf en geen dakdekker.
Zit het op het dakvlak: daar zoekt u een reinigings- of ontmossingsbedrijf, en wij zijn dat niet. De vragen die u zo'n partij stelt, zijn dezelfde als bij een dakdekker: zie een betrouwbare dakdekker kiezen. Milieu Centraal adviseert op dit onderwerp bij voorkeur een professional, omdat werken op een dak gevaarlijk kan zijn.
Zit het in de goot: dat is onderhoud en geen reiniging. Het vrijmaken van de goten en de afvoeren zit in het jaarlijkse dakonderhoud, tot maximaal 12 strekkende meter in die ronde.
Zit het rond de nok: dan is het geen groenvraag meer. Zodra er een vorst beweegt, gaat het over de specie waar hij in ligt: zie nokvorsten vervangen.
Zit het op een plat dak: kijk dan of het water na een beurt nog ergens blijft staan. Is dat zo, dan ligt het aan de afwatering en niet aan het groen: zie water op een plat dak.
Welke van de vier het bij u is, ziet u vanaf de grond niet. Alexander Liebregts klimt bij een dakinspectie naar boven, tilt waar nodig een pan op en maakt er foto's van. Daarna weet u welke regel hierboven de uwe is, en dat is in Den Bosch, Rosmalen, Vught en Vlijmen gratis en zonder verplichting.


