De dakhelling beslist welke dakbedekking op uw dak kan
Een deel van de soorten dakbedekking valt op uw dak meteen af.
Hoe flauwer het dak, hoe langer regen en sneeuw de tijd hebben om onder een naad of een overlap te kruipen. Daarom heeft bijna elke dakbedekking een helling waaronder hij niet meer waterdicht te krijgen is, en een helling waarboven hij van het dak glijdt als hij niet extra wordt vastgezet. Dat is geen voorkeur van een dakdekker maar een eigenschap van het materiaal.
De vakwereld heeft er vier namen voor, en die lopen niet gelijk met wat mensen zelf een plat of schuin dak noemen. De indeling hieronder is die van Joost de Vree. De Eurocode NEN-EN 1991 legt de grens net anders en rekent alles tot 5 graden als plat, en die paar graden verschil zitten precies waar het ene materiaal ophoudt en het andere begint.
| Dakhelling | Hoe zo'n dak heet | Wat er op kan liggen | Wat de maat is |
|---|---|---|---|
| 0 tot 3 graden | Plat dak | Een gesloten laag van bitumen, kunststof of rubber, en als enige band ook losliggend met grind of tegels erop. | Afschot naar de afvoeren, niet de hoek. |
| 3 tot 5 graden | Hellend plat dak | Dezelfde gesloten laag, maar niet meer losliggend met ballast: die grens ligt op 3 graden. | Afschot en de bevestiging van de laag. |
| 5 tot 15 graden | Flauw hellend dak, veel aanbouwen en garages | Een gesloten systeem kan hier gewoon; pannen alleen in een uitvoering die de fabrikant daarvoor opgeeft. | De bevestiging, en bij pannen de opgegeven minimale helling. |
| Boven 15 graden | Lessenaarsdak of zadeldak | Dakpannen, vanaf 15 à 20 graden. Een gesloten laag mag ook, tot 20 graden zonder meer. | De hellingsgraad zelf. |
De minimale dakhelling voor dakpannen ligt op 15 à 20 graden
Op een gewoon schuin dak is de keuze het ruimst, en gaat die niet meer over de helling maar over het aanzicht.
Een dakpan houdt het water niet tegen doordat hij waterdicht is, maar doordat hij overlapt en afwatert op de pan onder hem, en daarvoor is een zekere steilte nodig.
De gewone band: Joost de Vree geeft dakpannen van 15 à 20 graden tot 55 graden. Dat bereik geldt voor de pan als product en niet voor een merk, dus een fabrikant kan er voor zijn eigen pan een andere ondergrens bij geven.
Steiler dan 55 graden: dan moet elke dakpan verankerd zijn, en zo kan het volgens Joost de Vree tot 90 graden: een verticaal vlak, zoals de zijkant van een dakkapel.
Wat u kunt navragen: Vereniging Eigen Huis adviseert te vragen of de pannen een KOMO-productcertificaat hebben en of ze met panhaken worden verankerd. Dat zijn twee vragen die u aan een offerte kunt stellen zonder zelf verstand van pannen te hebben.
Betonnen of keramische pannen maken voor de helling niets uit: dat onderscheid gaat over aanzicht, kleur en prijs. Wat de twee in euro's schelen, staat bij de kosten van dakpannen vervangen, en hoe het werk gaat, inclusief wat de gemeente in een beschermd gezicht kan eisen, bij dakpannen vervangen.
Onder de 5 graden is het afschot de maat
Op een plat dak gaat het om hoe het water wegloopt.
Op een plat dak stelt de Vakrichtlijn gesloten dakbedekkingssystemen, uitgave 2025, geen eis aan de hoek maar aan het vlak: er moet voldoende afschot in het dakvlak zitten in de richting van de hemelwaterafvoeren, zodanig dat plasvorming wordt beperkt. Dat is een andere soort eis dan een minimale helling, en het verklaart waarom twee lagen bitumen op een dak van 0 graden gewoon kunnen terwijl een hellingtabel bitumen pas vanaf 7 graden noemt: die tabel gaat over bitumen als zichtbare dakbedekking op een hellend vlak. Hoeveel afschot genoeg is, staat met de getallen van die richtlijn bij hoeveel water er op een plat dak mag staan.
Diezelfde richtlijn bakent ook af waar het bij een plat dak over gaat: een gesloten dakbedekkingssysteem is één of meer lagen dakbedekking van bitumen, kunststof of rubber, met de kleeflagen en de aansluitingen erbij. Vereniging Eigen Huis zet er de eigenschappen bij. Bitumen is het meest gebruikt en het makkelijkst te plaatsen. Kunststof, waarvan pvc de bekendste is, is specialistischer werk en wordt daarom veel minder toegepast; pvc heeft volgens die bron van alle materialen de kortste levensduur, gemiddeld 25 jaar. Rubber, beter bekend als EPDM, is erg soepel en daardoor volgens Vereniging Eigen Huis voor bijna elk dak geschikt.
Zegt iemand "bitumen", dan is dat nog geen antwoord: er zijn drie soorten en ze verdragen de zon niet hetzelfde.
APP-bitumen: uv-bestendig, dus er hoeft geen laag over. Dit is de soort die u als bovenste laag ziet liggen.
SBS-bitumen: niet uv-bestendig en heeft dus een afdekking nodig. Zonder die afdekking staat de laag in de zon te verouderen.
Geblazen bitumen: alleen geschikt als onderlaag, en er moet altijd een laag over.
Hoe een plat dak bij ons wordt opgebouwd, staat bij het platte dak vervangen, en wat de drie materiaalgroepen per vierkante meter kosten bij de kosten van een plat dak vervangen. Sedum is geen vervanging van de dakbedekking maar een laag erop: zie sedumdak.
Het flauw hellende dak van 5 tot 15 graden, tussen plat en pannen
Twee bronnen geven hier houvast, en ze komen van twee kanten.
Een aanbouw met een flauw aflopend dak, een garage, een lessenaarsdak aan de achterkant van een naoorlogse woning: in Den Bosch, Rosmalen, Vught en Vlijmen staan daar hele rijen van. Zulke daken zijn te flauw voor gewone pannen en te schuin voor ballast.
Van de kant van het platte dak geeft de Vakrichtlijn een maximale helling per manier van bevestigen. Een laag die niet is vastgezet maar met ballast op zijn plek wordt gehouden, kan tot 3 graden. Is de laag gekleefd of mechanisch bevestigd, dan kan hij tot 20 graden zonder bijzondere maatregelen, en steiler tot 75 graden, maar dan moet elke baan van de bovenste laag aan de hoge zijde extra worden vastgezet, onderling maximaal 250 millimeter.
Van de kant van het pannendak bestaan er pannen die lager gaan dan de gewone ondergrens. BMI, de fabrikant waar het merk Monier onder valt, schrijft over zijn Low Pitch System dat het dakpannen betreft die al op een dakhelling vanaf 7 graden gelegd kunnen worden en qua regendichtheid volkomen betrouwbaar zijn. Joost de Vree beschrijft dat systeem als een grootformaat betondakpan met een nieuwe waterkering en een waterdichte maar dampdoorlatende onderconstructie. Dat is dus een hele opbouw en niet alleen een andere pan, en het is een uitspraak van één fabrikant over zijn eigen systeem, niet over de pannen die nu op uw huis liggen.
BMI levert bij het Low Pitch System een chaperonpan die juist voor de aansluiting van hellende op platte daken is bedoeld, en dat punt is bij zo'n dak meestal waar het water binnenkomt. Vraag bij een offerte voor een aanbouw of garage dus ook hoe die overgang wordt gemaakt. Zit daar al lekkage, dan begint het bij daklekkage.
Welke dakbedekking wij leggen, en waarvoor u bij een ander moet zijn
Niet elke dakbedekking die hierboven staat, leggen wij zelf.
Dakpannen: Dakbeheer Zuid legt ze in beton en keramisch, met de panlatten, de folie en de nokvorsten erbij.
Bitumen: op een plat dak, en altijd twee lagen. Zegt u dakleer of roofing, dan bedoelt u hetzelfde materiaal.
Sedum: op een waterdichte en wortelvaste bitumenlaag, dus bovenop de dakbedekking en niet in plaats daarvan.
EPDM en pvc leggen wij niet. Dat is geen oordeel over die materialen zelf: wat de bron daarover zegt, staat hierboven bij het platte dak. Het is een keuze voor één opbouw die wij dagelijks doen en kennen tot in de randen en de aansluitingen, en daar komt het op een plat dak op aan. Wilt u uitdrukkelijk rubber of kunststof, dan kunt u beter iemand zoeken die daar zijn werk van maakt.
Zink en lood doen wij wel, maar niet als losse klus: binnen een grotere dakklus maken wij het zink- en loodwerk zelf. Leien, riet en golfplaten leggen wij niet, en daarvoor moet u bij een specialist zijn. Wat wij wel doen, staat op diensten, en twijfelt u tussen een nieuwe laag en een heel nieuw dak, dan staat die vraag bij overlagen of vervangen.


